GC’den diş aşınmasına yönelik pragmatik ve direkt yaklaşımlar
‘i uyku bruksizminden etkileniyor*
*Azeez, A. A., Sheri f, S., & Franca, R. (2021). Statistical estimation of wear in permanent teeth: a systematic review. Dentistry Review, 1(1), 100001.
‘u diş aşınmasından etkileniyor**
**Zieliński, G., Pająk, A., & Wojcicki, M. (2024). Global prevalence of sleep bruxism and awake bruxism in pediatric and adult populations: a systematic review and meta-analysis. Journal of Clinical Medicine, 13(14), 4259.
Tanımlama
Aşınma çoğunlukla çok faktörlüdür ve aşağıdaki dört aşınma tipinin kombinasyonu olarak görülür.
Erozyon
Yiyecekler, içecekler ve/veya mide asidinin neden olduğu tipik pürüzlü yüzeyler
– Dr. P. Swerts, Belçika
Abrazyon
Yabancı cisimler veya alışkanlıklar nedeniyle servikal bölgede U şeklinde çentikler veya diğer atipik aşınma lezyonları
– Dr. A. Salehi, Fransa
Atrisyon
Diş gıcırdatma ve sıkma nedeniyle oluşan dişler arası aşınma sonucu düzleşmiş yüzeyler
– Dr. K. Karagiannopoulos, İngiltere
Abfraksiyon
Sıkma ve gıcırdatma nedeniyle tekrarlanan fleksiyondan kaynaklanan servikal bozukluklar
– Dr. S. Moretto, Brezilya
Stratejiler
Hasta maloklüzyona sahipse ve aşınma hem anterior hem posterior bölgelerde yaygınsa, restoratif öncesi ortodontik tedavi gereklidir. Aşınma sadece anterior bölgede ise ortodonti yerine Dahl Prensibi uygulanabilir. Son olarak, generalize aşınma mevcutsa ancak oklüzyon normalse ve dişler doğru hizalanmışsa, yalnızca restoratif tedavi yeterlidir.
Restoratif öncesi ortodontik
tedavi ve tam çene restorasyonu
En uygun olduğu durumlar: Dento-alveolar kompanzasyon, maloklüzyon veya çapraşıklığın olduğu olgular
– Dr. S. Daroste, İsveç
Dahl Prensibi
En uygun olduğu durum Lokalize anterior aşınması olan hastalara uygundur. Anterior dişlerin supraoklüzyonda restore edilmesi ile posterior dişlerde relatif aksiyel hareket sağlanır ve nihai kapanış elde edilir.
– Dr. K. Karagiannopoulos, İngiltere
Tek başına tam çene restorasyonu
En uygun olduğu durum: Maloklüzyon olmaksızın generalize aşınma
– Prof. M. Peumans, Belçika
TIP! Oklüzal dikey boyut (ODB)
Yeni OVD, ön dişlere ne kadar uzunluk eklendiğine göre belirlenir. ODB değişimleri genellikle 2–5 mm arasındadır.
Freeway space korunmalıdır.
Wax-up, dijital gülüş tasarımı ve dijital/konvansiyonel artikülatörler güvenli ve öngörülebilir bir rehabilitasyon sağlar.
GC’nin REVOTEK LC ürününü deprogrammer olarak kullanın
- Şekillendirmesi kolay
- Ne zaman ışık ile sertleştireceğinize siz karar verirsiniz
- Deformasyon olmadan oklüzyonu defalarca kontrol edebilirsiniz
İş Akışı
1. Yüz taraması / değerlendirme
1. Yüz taraması / değerlendirme
2. İntraoral tarama
3. CR konumunda kapanış kaydı
4. Kapanışın taranması
5. Yeni gülüşün dijital tasarımı
6. Mock-up için 3D basılmış modeller
7. Mock-up ile tasarım doğrulama
8. Nihai model basımı
9. Restorasyon
Dr. K. Karagiannopoulos, İngiltere
TIP!
- Modelleri işlemler boyunca yanınızda bulundurun, özellikle freehand çalışırken ilerlemenizi sık sık kontrol edin.
- Çok uzun ve yorucu seanslardan kaçının; gerektiğinde molalar verin veya tedaviyi birkaç güne bölün.
- Geçici stabilite sağlamak için TEMPSMART DC ile geçici restorasyonlar oluşturun.
Teknikler
Direkt restorasyonlar
Tedavi öncesi dişin hazırlığı:
- Dişeti sağlığını kontrol edin ve tüm dişleri temizleyin.
- İyi izolasyon; mikrosızıntı, debonding ve post-operatif hassasiyeti önler.
- Retansiyon alanını artırmak ve estetik gradyanı iyileştirmek için, diş minesinin eğimlendirilmesi önerilir.
TIP!
Beyazlatma işlemlerini restoratif tedaviden en az 2 hafta önce tamamlayın.
Freehand teknik
Basit vakalarda uygundur. Sınırlı yüzey kaybı vardır.
G-ænial A’CHORD, yüksek estetik ve aşınma direnci sağlar.
Gerekli araçlar: Nihai tasarım modeli + silikon anahtar
Dr. R. Zunzarren, Fransa’nın izniyle
Stamp teknik
En uygun olduğu durumlar: Birden fazla dişin aşınmadan etkilendiği, orta derecede kompleks tedavi gereksinimi olan vakalar.
Bu teknik, Injection Moulding Teknik’e benzer; ancak yapılandırma için pasta kompozit kullanılır. Stamp teknik ile G-ænial A’CHORD kullanılması, restorasyona uzun süre kalıcı, güzel bir parlaklık kazandırır.
Gerekli araçlar: Sırayla bazı dişlerin restore edildiği model; tüm dişlerin restore edildiği model; rijit şeffaf silikon anahtar veya alternatif olarak EXACLEAR ile relined edilmiş rijit silikon anahtar.
Prof. M. Peumans, Belçika’nın izniyle
Injection Moulding Teknik (IMT)
En uygun olduğu durumlar: Birden fazla dişin aşınmadan etkilendiği, daha kompleks tedavi gerektiren vakalar. Bu teknik, detaylı diş tasarımını hızlı ve öngörülebilir bir şekilde ağıza aktarmak için son derece uygundur. İdeal tiksotropiye sahip, en güçlü restoratif materyallerimizden olan G-ænial Universal Injectable kullanımı en iyi sonuçlar için tercih edilir.
Gerekli araçlar: Sırayla bazı dişlerin restore edildiği model; tüm dişlerin restore edildiği model; şeffaf silikon anahtar.
Dr. M. Fostiropoulou, Yunanistan’ın izniyle
TIP!
Kırıklara karşı ilave koruma mı arıyorsunuz? Önerilen üç teknikten biriyle restorasyonu tamamlamadan önce dentin replasmanı olarak everX Flow uygulayın.
Ürünler
- Hızlı bonding prosedürü ve şişe başına 300 damlaya kadar ekonomik kullanım
- Aşınmaya bağlı gelişen dentin hassasiyetini gidermede idealdir
- Freehand veya stamp tekniğiyle yapılan restorasyonlarda uzun süre korunan, kalıcı parlaklık ile estetiği daha uzun süre muhafaza eder
- Doğala yakın floresans özelliği sayesinde, aşınma tedavisine yönelik restorasyonlarınız herhangi bir ışık altında görünmez hale gelir (doğal diş dokusuyla uyumlu görünüm sağlar).
- Üstün aşınma direnci sayesinde aşınma tedavilerinde ideal bir kompozit materyaldir
- Kendiliğinden polisaj etkisi ile uzun süreli parlaklık sağlar ve antagonist dişlerdeki aşınmayı azaltmaya yardımcı olur
- Ağır oklüzal yüklerin söz konusu olduğu durumlarda dişleri güçlendirir
- Bruksizme bağlı oluşan şok etkilerini absorbe etmeye yardımcı olan, çok yüksek kırılma direnci sağlar
Koruma ve bakım
Aşınma vakalarında bütüncül (holistik) bir yaklaşım esastır. Herhangi bir tedavi stratejisi belirlenmeden önce, altta yatan risk faktörlerinin (hastalık, beslenme alışkanlıkları vb.) değerlendirilmesi gerekir. Özellikle aşınmanın erken evrelerinde, müdahaleden önce aşınma progresyonunun düzenli olarak izlenmesi önemlidir. Diş aşınma indeksi, fotoğraflar veya 3D taramalar kullanmak; zaman içindeki aşınma progresyonunun analiz edilmesine yardımcı olur. Son olarak, hastanın aşınmaya neden olan alışkanlıklarının farkında olması ve diş dokusuna veya ileride yapılacak restorasyonlara ek zarar gelmesini önlemek için tedbirlere uyum göstermesi, başarılı bir sonuç için kritik öneme sahiptir.
Gece Plakları
Klinik olarak endike olduğu durumlarda gece plağı önererek ileri aşınmayı önleyin.
Ağız Hijyeni
Hastanızın düzenli fakat aşırı agresif olmayan bir fırçalama alışkanlığına ve doğru fırçalama araçlarını kullanmasına dikkat edin.
Tutum
Hastaların dişlerini ve restorasyonlarını nasıl tedavi edecekleri ve koruyacakları konusundaki bakış açılarını değiştirin; farkındalıklarını artırın.
Tüketim Alışkanlıkları
Aşınmayı hızlandıran enerji içecekleri ve narenciye gibi asidik içecek ve gıdaların tüketimini sınırlandırın.
Klinikte bakım
MI Varnish, Tooth Mousse ve MI Paste Plus; RECALDENT™ CPP-ACP içerir ve bu bileşen:
- Minenin remineralizasyonunu destekler ve yüzey sertliğinin artmasına katkıda bulunur.
Yüzeyler daha hızlı remineralize olup güçlendiğinde, aşınma ilerleyişi baskılanabilir veya yavaşlatılabilir. - Açığa çıkmış dentine sahip dişlerde hassasiyeti azaltır
- Gelecekteki asit ataklarına karşı ilave koruma sağlar
RECALDENT™ ve RECALDENT™ logosu, Mondelēz International Group’a ait tescilli ticari markalar olup lisans altında kullanılmaktadır.
RECALDENT™, süt kazeininden elde edilir. Süt proteini, hidroksibenzoat veya soya alerjisi olan hastalarda kullanılmamalıdır.
Evde bakım
SSS (Sıkça Sorulan Sorular)
Tedavi sonrasında aşınma progresyonunu ne sıklıkla yeniden değerlendirirsiniz?
Tedavi sonrası kontroller genellikle seçtiğiniz skorlayıcı/değerlendirme sisteminin belirlediği şiddet ve risk düzeyine göre planlanır. Stabil aşınma vakalarında yıllık kontroller yeterli olabilirken, yüksek riskli hastalarda altı aydan daha kısa aralıklarla kontrol tercih edilebilir.
Gece plakları gerçekten faydalı mı, değil mi?
Gece plakları, dişleri attrisyon kuvvetlerinden koruyan fiziksel bir bariyer görevi görür. Özellikle gece bruksizmi olan hastalarda güçlü bir şekilde önerilir. Ancak erozyon veya belirgin maloklüzyon bulunan vakalarda, gece plağı kullanımı bazı durumlarda istenmeyen sonuçlar doğurabilir.
Aşınma tedavisinde restoratif öncesi ortodonti ne zaman düşünülmelidir?
Diş aşınması olan hastalarda, zaman içinde ilerleyen aşınma diş boyutunu küçülttüğü için çoğu zaman diş diziliminde bozulma ve çapraşıklık görülür. Bu nedenle, bu vakalarda ortodontik tedavi neredeyse her zaman önemli faydalar sağlar. Yine de hastaların tedaviye başlamadan önce tereddüt yaşaması doğaldır. Ortodontik tedaviye gerek kalmadan kabul edilebilir restoratif sonuçlara ulaşılıp ulaşılamayacağını anlamanın iyi bir yolu; additif bir mock-up uygulamaktır. Bu mock-up, hem hastanın onamını destekler hem de ortodontiye geçilmesi için dokümante edilmiş kanıt oluşturur.
Orta derecede aşınma lezyonları olan hastalar için en iyi tedavi nedir?
Her durumda uygulanacak tek bir “en iyi” tedavi yaklaşımı yoktur. Seçilebilecek pek çok dental materyal ve uygulanabilecek farklı teknikler mevcuttur. Skorlama/değerlendirme sistemleri, vakanın şiddetini anlamak ve olası tedavi seçeneklerini yönlendirmek açısından yardımcı olabilir. Ancak nihai tedavi seçimi genellikle hastanın beklentileri, finansal imkânları ve sağlık sigortası kapsamı, tedavinin invazivliği, estetik beklentiler ve öngörülen uzun ömürlülüğe bağlıdır.
Orta derecede aşınma vakalarında mutlaka deprogrammer kullanmalı mıyım?
Eğer oklüzal dikey boyutu (OVD) değiştiriyorsanız, evet. Deprogrammer kullanımı, tüm tedavi aşamaları boyunca tekrarlanabilir ve stabil bir oklüzal pozisyon sağlar.
Yeni bir OVD belirlerken dikkat edilmesi gereken bazı temel noktalar nelerdir?
Temel amaç; stabil, konforlu ve fonksiyonel bir oklüzyon elde etmektir. Mekanik olarak “kusursuz” bir oklüzyon, her zaman konforlu ve başarılı bir sonuç için şart değildir. Yeni OVD genellikle ön dişlere eklenen uzunluk miktarına göre belirlenir ve OVD’deki değişim çoğunlukla 2–5 mm aralığındadır.
Büyük kavitelerin bulunduğu aşınma vakalarında, polimerizasyon büzülme stresinden endişe etmeli miyim?
Aşınma vakalarında tedavi edilen yüzeylerin çoğu düzdür; bu nedenle C-faktörü düşüktür ve bu da polimerizasyon büzülme stresinin nispeten düşük olduğu anlamına gelir. Yine de, düşük polimerizasyon büzülmesi ve yüksek konversiyon oranına sahip, en son teknoloji ile tasarlanmış kompozit materyallerin (örneğin G-ænial Universal Injectable ve G-ænial A’CHORD gibi) kullanılması tavsiye edilir.
Aşınma vakalarında yapılan kompozit restorasyonların ömrü ne kadardır?
Araştırmalar, ağır diş aşınması nedeniyle tam çene restorasyonu yapılan hastalarda 5,5 yıllık takip süresince yalnızca %2,3 gibi düşük bir başarısızlık oranı olduğunu göstermektedir. Direkt resin kompozit restorasyonlar; ağır ve generalize diş aşınması tedavisinde orta vadede kabul edilebilir bir seçenek sunar. Ancak özellikle molar bölgedeki restorasyonlar daha yüksek bakım ve takip gerektirebilir.
Aşınmış, sklerotik veya erode mine/dentin üzerinde yeterli bağlanma dayanımı nasıl sağlanır?
Yeterli bağlanma dayanımı sağlamak için yüzey hazırlığı kritik öneme sahiptir. Retansiyonu artırmak için yüzeyi frez ile pürüzlendirin, kumlama ve rubber dam kullanarak temiz ve kontrollü bir çalışma alanı elde edin. G-Premio BOND gibi güvenilirliği ve klinik sonuçları iyi dokümante edilmiş bir bonding sistemi kullanın ve mümkün olduğunca sağlıklı mine üzerine bağlanmaya özen gösterin.
MI Paste Plus ve Tooth Mousse ürünleri, aşınma vakaları için neden uygundur?
Recaldent™ (CPP-ACP), minenin remineralizasyonunu destekler, hassasiyeti azaltır ve asit ataklarına karşı ilave koruma sağlar; bu sayede özellikle erozyona karşı oldukça etkilidir. MI Paste Plus ve Tooth Mousse; uygulaması kolay, hastalar tarafından iyi tolere edilen ürünlerdir ve evde hasta tarafından da rahatlıkla kullanılabilir.